De oudste
bevolkingsgroepen die wonen en werken zijn blijven combineren, zijn de boeren. In
Horst en Telgt zijn 12 agrarische woonmonumenten te vinden op oude
dekzandruggen, die zich vanaf het dorp Ermelo uitstrekken naar het kustgebied
van de vroegere Zuiderzee.
De ontwikkeling van de hallehuisboerderij is hier goed
te zien vanaf de tweede helft van de achttiende eeuw tot aan de eerste
helft van de twintigste eeuw. Het gedeelte met de woonfunctie heeft meerdere
ramen waarvan de datering valt af te lezen. Het gedeelte
met de bedrijfsfunctie heeft verschillende functionele deuren:
Ook de erven hebben er interessante bijgebouwen
als schuren en bakhuizen en historische erfbeplanting.
Het gebied heeft zich gevormd rond de middeleeuwse Commanderij van St. Jan, waarvan nog een poortgebouw bewaard is gebleven. Het in baksteen opgetrokken poortgebouw heeft geprofileerde bogen (gotiek), pilasters en siermetselwerk (renaissance). Op het oude kloosterterrein liet mr. P.C. baron van Nahuijs in 1876 een opmerkelijk landhuis bouwen. De voorgevel van dit landhuis is symmetrisch ingedeeld (eclecticitische stijl). In 1881 werd dit huis aan de achterzijde uitgebreid. Vanaf 1890 werd het pand bewoond door architect Fokko Kortlang, directeur van de instelling 's-Heerenloo-Lozenoord. Sinds 1929 heeft het pand de functie van kantoor.
Van het
oorspronkelijke interieur bestaat nog een grote kamer
met betimmeringen, binnenluiken, glas in lood ramen met de
voorstelling van een levensboom -de zogenaamde "bemmel"- (1925) en een beschilderd stucplafond
met bloem- en fruitmotieven. Het is fraai gerestaureerd.
Rond 1900 kwamen er
zorginstellingen en ontwikkelde zich hier een burgerwoonkern, waarvan de huizen
in de Engelse landhuisstijl vanuit bouwkundig oogpunt echte sieraden
zijn.
Een groep leerlingen van BBS De Goede Herder volgde
de bouwkundige ontwikkelingen in de eigen woonomgeving en legde deze naar eigen
inzichten vast.
Terug